Ҳаракатнинг кураш усуллари ҳақида

Биродаримиз ва дўстимиз Намоз Нормўминнинг ҲАҚ (ЎРТА, МЎЪТАДИЛ) ЙЎЛДАН ҚАНДАЙ ЮРАМИЗ? (http://uzxalqharakati.com/archives/2047 ) деган мақоласи эътиборга лойиқ кўп жойлари билан ажралиб туради. Айни пайтда мақоланинг ядроси, яъни унинг асосий мағзи динга қаттиқ боғланган ҳолда ёзилган. Бу ҳолатни тушуниш мумкин. Чунки муаллиф бундан бир неча йиллар аввал сиёсатдан четга чиқиб диний билимларга жиддий киришган бир инсондир.

Динга қаттиқ киришган инсоннинг сиёсатга қайтиб келишини ўзиёқ у инсонда ҳам қудрат, ҳам кучли истак борлигини англатади. Бу хислат кўпчиликда бор дейиш қийин. Кўп ҳолларда динга берилганларни сиёсат ёки адабиётга қайтиб келишлари қийин кечади. Чунки диний билимлар бўйича фирқа(партия)ларнинг бўлишиини ўзи нотўғри ҳисобланади.

Мен бу ерда асосий эътиборни мақоланинг сиёсий эмас балки диний руҳдалигини ва шу сабаб мақолада сиёсатнинг ядроси бўлган демократияга нисбатан турли жамиятлардаги жараёнларни нотўғри талқин қилишлар, уларни нотўғри тушунтиришлар ва уларга ёппасига бир хил баҳо беришлар ўқувчида таажуб уйғотиши ҳақида сўз юритмоқчиман.

Мен уйлайманки, Ҳаракатимиз сафларида Ўзбекистондаги Ҳокимиятни Зўрлик, Ёлғон, Адолатсизлик каби усуллар билан 22 йилдан бери эгаллаб турган Ислом Каримов бошлиқ Жиноий Гуруҳга қарши кескин курашга кираётганларнинг онгларида сиёсий курашнинг конкрет/аниқ тушунчалари бўлиши керак.

Биз бу курашнинг маъносини, унинг босқичларини, адолатли жамият қуришнинг асосларини ва ниҳоят бу курашни динга боғламасдан, фикрларни тиниқ сақлаган ҳолда, турли туман ақидалар, тушунчаларга чалғимасдан кенг ва ёруғ йўлини топишимиз керак.

Ана шундагина бизнинг ортимиздан келадиганларнинг сони кўпая бошлайди, сафларимиз эса борган сари кенгаяверади. Зеро ортимиздан эргашаётганлар ва эргашмоқчи бўлганлар энг аввало бизнинг курашимизнинг аниқ Мақсад ва Вазифаларини билишни истайдилар. Кўпчилик бизга эргашувчилар ва эргашмоқчи бўлиб турган миллионлаб фуқаролар Ўзбекистон Халқ Ҳаракати бошлаган кураш нимага қарши қаратилганини, бу кураш ўз олдига қандай жамият қуришни мақсад қилиб қўйганини, бу мақсадга қандай йўллар билан бориш кўзда тутилганини, бу кураш йўлларини ким ва қандай қилиб топиб, йўқ бўлса яратиб, кейин ўша йўлдан ва кимлар дарға бўлиб, йўлбошчилар бўлиб ўз ортларидан инсонларни қандай қилиб эргаштиришларини билишни истайдилар.

Биз кетаётган кураш йўлимизни ҳам ўзимиз учун, ҳам бизга эргашаётганлар учун аниқ, тиниқ қилиб белгилашимиз керак.

Бу Кураш Йўлини қурувчиларини биттама битта танлаб, кейин уларга бу Кураш Йўлининг ҳар бир метрини қандай қуришни худди ҳар бир асфальт йўл қурувчи билганидек ўргатиб боришимиз керак.

Қисқароқ ва аниқроқ қилиб айтадиган бўлсам, Адолатли Жамият қуриш учун Курашга кирган Улкан Жамоанинг ўз Йўл Қурилиш Бирлашмаси/Концерни бўлиши керак.

Бу Бирлашмада ана шу йўлни қуришни биладиган оддий ишчиларидан тортиб унинг ўз машинистлари, самосвал ҳайдовчилари, керакли бўлган барча машиналар, асбоб ускуналар ва техника парклари, уларни таьмирлаш устахоналари, прораблари, участка ва бўлим бошлиқлари, инженерлари, архитекторлари, ҳисобчилари, омборлари ва уларнинг мудирлари, жамғармалари ва уларнинг масьул ходимлари, соқчилари, бош инженери ва ниҳоят Бошқарма Раҳбарияти бўлиши керак.

Бу оддий йўл қурилиши бирлашмаси бўлганда тўғри, бир Генеральный директор бўлиши керак эди.

Аммо бизнинг Ҳаракатимиз - бу ўз ичида кўплаб жамоаларни (ҳозирча 7та) бирлаштирган (ва келажакда яна бошқа жамоаларни ҳам ўз сафларига торта олиши мумкин бўлган!) Улкан Халқ Ҳаракати бўлгани учун уни бир инсон бошқара олмайди у минг донишманд бўлганда ҳам.

Бу худди Ўзбекистон ёки АҚШни бир одам бошқара олмаганидек гап.

Агар кимда ким биродаримиз Намоз Нормўмин каби фикрласа ва бир нормал кўринишдаги, яъни адолатли, ҳуқуқий ва фуқаровий давлатни бир президент бошқаради деб ўйласа улар катта хато қиладилар.

Ҳали демократия яхши ривожланмаган Туркияда ҳам, барча демократия ривожланган адолатли давлатлардаги каби бир президент кўп нарса қила олмайди. Ҳуқуқий ва адолатли жамиятларда Президентларнинг вазифалари ва имкониятлари кескин чегаралаб қўйилган.

Адолатли ва ҳуқуқий давлатларда жамиятларни асосан Парламент ва халқ бошқаради. Инглиз ва швед тилларида opinion деган сўз бор. Мен маслаҳат берардимки, сиёсатга қизиққан барча инсонлар ва энг авваало Ҳаракатимиздаги барча биродарлар ана шу сўзни маьносини Википедия, Гоогле ва турли туман лўғатлар ёрдамида тўлиқ ва чуқур англаб етсинлар.

Бу сўзнинг оддий маъноси “жамоатчилик фикри” деганидир. Яъни оддий халқ ана ўша қудратли Парламентда ўтирган ҳар бир сиёсатчининг ҳар бир қадамини кузатиб бориш ва демак уни баҳолаш имкониятига эга. (Бу ерда жамиятдаги барча ижтимоий ва сиёсий жараёнларнинг очиқлиги ( transparent politic ) катта роль ўйнайди!).

Агар бир фуқаро унинг округидан сайланган депутатнинг нотўғри нарсаларни гапираётганини (масалан миллатчилик ёки бир томонлама фикрлаш каби нарсаларни) ёки нотўғри сиёсатни қўллаётганини кўриб қолса у дарҳол газета, тв , радио ёки жилла қурмаса ўзининг интернетдаги веб саҳифаси ёки блоги орқали ўша сиёсатчини пўстагини қоқиши мумкин!

Ана шундай йўллар билан адолатли жамиятнинг фуқаролари ўзлари сайлаган ҳокимият вакилларини тезгина эсларини жойига солиб қўйишлари, агар у ўз сиёсатини халқ талабига асосан ўзгартирмаса ундан ўзлари берган ваколатли чақириб (қайтариб) олишлари мумкин! Ана шундай йўллар билан Адолатли Жамиятларнинг Халқлари ўз ҳокимиятларини бошқарадилар ва ана шунинг учун ҳам улар Демократик Жамият деб аталадилар. Ана шуларнинг натижаси ўлароқ бугун Европа, Австралия, Янги Зеландия, Япония, Канада ва бошқа кўплаб давлатларнинг халқлари дунёда энг бахтиёр жамият аъзолари каби яшамоқдалар. Бу улкан ҳақиқатдан кўз юммаслик керак балки бундан зарур хулосалар чиқариб олиш лозим.

Аммо биродаримиз Н.Нормўминнинг ўз мақоласида “ғарб демократияси” деб инсониятнинг энг кучли ютуқларидан бири бўлган энг адолатли жамият деб ҳисобланмиш Демократияни хас пўслашга уриниши, бир раҳбар ролини тепага кўтаришга ҳаракат қилиши охир оқибатда Ҳаракатимиз ичида, унинг раҳбарияти ичида вазиятни янада таранглашишига олиб боради холос. Бу эса муаллиф истаганидек ҳақ, мўътадил ва ўрта йўлни эмас балки тарафкашликни англатади дўстим.

Агар демократик дунёнинг айримларида Дж.Буш, Т.Блаэр(бу иккаласи Ироққа қарши урушни ҳеч бир асоссиз бошлаган уруш жиноятчиларидир!), С.Берлускони(кўплаб ОАВни сотиб олиб жамоатчилик фикрига таьсир қилишга уринишлари бугунги кунда мамлакатда инқирозий вазиятни вужудга келтирган, маънавий бузуқ сиёсатчи), Г.Шрёдер(Андижон қотилларидан бири Зокир Алматовни яширинча Германияга келиб даволанишига ва бу сир фош бўлгач уни кейин қочиб кетишига ёрдам берган муттаҳам, собиқ канцлер) каби айрим инсонларни мисол келтириб бутун бошли давлатлар ва жамиятларни маънавий бузуқликда айблаш, ва шу йўл орқали демократик қадриятларни паастга уриш умуман нотўғри хулосалардир.

Энди ўз йўлимиз ҳақида гапирадиган бўлсам, биз энг авввало ўз сиёсатимизни аниқлаштириб олишимиз керак. Ундан кейин Ҳаракатни бошқарувини тўлиқ Коллегиал, яъни Маслаҳатли бўлишини таъминлашимиз керак. Мен олдин ҳам айтганман, яна такрорлайман: Ўзбекистон Халқ Ҳаракати бу “Эрк” демократик партиясининг ёки “Андижон Адолат ва Тикланиш” жамоасининг, ёки “Таянч” ёки Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Халқаро жамияти ёки бошқа жамоанинг ташкилоти эмас балки мавжуд 7 жамоанинг ихтиёрий бирлашмасидир.

Бу жамоаларнинг вакилларининг Ҳаракат Муассислар Мажлиси(ММ) даги роллари бир бирлари билан баб баравар тенгдир. Бу ерда ММ раисининг роли албатта мўҳим. У мана шу 7 жамоа вакиллари иштирокидаги мажлисларни оқилона, эҳтиросга берилмасдан, хотиржамлик ила, адолатга асосланган ҳолда бошқариб, ҳар бир мажлислар сўнггида ҳар бир мўҳим қарорларни овозга қўйган ҳолда, кўпчилик маъқуллаган қарорларни (ҳатто бу қарор уни ўзига ёқмаса ҳам) қабул қилиши ва бу билан ўзининг сиёсий раҳбарлик роли унинг шахсий амбициялари ва қизиқишларидан устунлигини амалда кўрсатиб бориши керак. “Маслаҳатли тўй тарқамас” деб ота боболаримиз бекорга айтишмаган.

Ана шундай ҳолдагина бизнинг Ҳаракатимиз кун сайин кучланиб бораверади. Ҳаракатимизга кирганларниинг ҳар бирлари Ватан учун, унинг диктатурадан озод қилиш учун ва Ўзбекистонда адолатли, фуқаровий ва ҳуқуқий жамият қуриш учун курашга кирганлар. Бу ерда кимдир бировдан кўпроқ ватанини севмайди ҳам, бировдан кўпроқ ватан учун бир иш қила олмайди ҳам агар у инсон ёлғиз бўлса.

Биз фақат ва фақат биргаликда, кучли бир улкан Ҳаракат шаклидагина қаршимиздаги кучли душманни енга оламиз холос. Бу учун эса энг авввало кураш йўлларимизни, кураш усулларимизни ва кураш ғояларимизни аниқлаштириб олишимиз, кейин эса уларни доимий равишда янгилаб ва такомиллаштириб бораверишимиз лозим.

Ҳазратқул Худойберди

Ўзбекистон Халқ Ҳаракати Муассислар Мажлиси аъзоси, Ҳаракатниинг ҳуқуқий масалалар бўйича масьул вакили

2011 йил 30-август